Çocuklara Parayı Yönetmeyi Öğretelim…

Dün akşam Berrasu ile çarşıdan eve dönerken simit istedi. Yanımda da nakit para yoktu. “Yanımda para yok Berrasu” dediğimde bana “makinadan para çek” deyince şaşırdım. Aslında farkında olmadan çocuğuma kötü örnek olduğum için kendime çok kızdım. Bir sorgulama başladı içimde. Kimbilir hangi konularda çocuğa kötü örnek oluyorum diye bir iç hesaplaşma başlattım da diyebilirim.

Oysa “para” hassas olduğum konulardan biridir. Parayı kazanmaktan daha önemlisi “parayı yönetmek” olduğunu çocuğuma aşılamalıyım diye hep düşünmüşümdür. Farkında olmadan çocuğuma para konusunda yanlış örnek olmaktan utandım.
Velilerime çocuklarını para konusunda nasıl bilinçlendirmeleri gerektiğini sık sık anlatırım. Onlarla paylaştığım fikirlerimi, dünden beri aklıma takılanlara bulduğum çözümleri yazıya dökünce aşağıdaki yazı ortaya çıktı.

Ak akçe kara gün içindir, damlaya damlaya göl olur, atasözlerinin örnek verilerek büyütüldüğü nesiller kumbarayı çok iyi bilirler. Günümüzde ise kumbaralar nostalji oldu. Belkide bu yazıyı okuyan biçoğumuz kumbaraya attığımız bozuk paraların çıkardığı para şıngırtısından keyif alarak metal kutuları doldurmaya çalışmışızdır.

Bankalar ne güzel kumbaralar verirdi. Kilitli kumbaramızı bazen açmaya çalışırdık. Çoğunlukla başarılı olamasakda bazen başarırdık o kumbadaki paraları çıkarmaya. Tasarruf konusunda bu örnek de verilir mi demeyin. Kumbarada para biriktirmenin belkide keyifli tarafıydı o kilidi açabilmek. Açamayınca birktirmeye devam etmek…

Okul hayatımızla birlikte hepimiz “Tutum, Yatırım ve Yerli Malları Haftası” ile tanıştık. Okullarda
– Öğrencileri tutumlu davranmaya yöneltmek,
– Türk malı kullanmaya alıştırmak
– Etkili ve verimli yatırım yapma bilinci kazandırmak amacıyla 12 – 16 Aralık tarihlerinde kutlanır.

Eğri oturalım doğru konuşalım. Günümüzde çocukların her beklentisini karşılanıyor. Aza kanaat etmeyen nesiller yetiştirmeye başladık. Çocuklar için en etkili öğretmen anne – babasıdır. Parayı kullanmayı da anneler ve babalar öğretir.
Çocuklar büyürken onları para konusunda daha özenli olmayı öğretmek gerekir. Öğretme sürecinde daha tasarruflu olmak ve akıllıca alışveriş yapmayı öğretmenin yanında daha dikkat etmemiz gereken birçok husus var.


Çocuklara Gerçekler Söylenmeli:

Çocuklar, ailenin mali durumundan haberdar edilmeliler. Ailenin geçimi için gerekli paranın nasıl kazanıldığı anlatılmalı.
Ailenin ekonomik sıkıntılar yaşadığı dönemlerde niçin sürekli para konusunun konuşulduğu açıklanmalı. Ekonomik sıkıntının sebebi açıklanırken kullandığımız sözlere dikkat etmeliyiz. Sıkıntılarımızın sebebini açıklarken kimseyi suçlamadan anlatmalıyız.Yaşanan ekonomik kriz için bulunan çözümler çocuğun yaşına göre ona da açıklanmalı.

Tasarruf ve yatırım bilinci oluşturalım:

Tasarruf ve yatırım bilinci oluşturmaya erken yaşta başlamalıyız. Çocuklarımıza gelir ve harcamalarımızı kaydetmeyi öğretelim. En iyi öğrenme yaşayarak – görerek öğrenmedir. Aile bütçemizi oluştururken kayıt altına alalım. Bu hesap kitap işlerimize çocuğumuzu ortak edelim. Gelir ve giderlerimizin varlığının farkında olsun.
Günlük alışveriş yerine aylık toplu alışverişler yapalım. Evde yaşayan herkes alışveriş listesine ihtiyaçlarını yazmalı. Hatta aylık alışveriş listesi evde herkesin not yazabileceği bir yerde olmalı.
Bakkal, market ve pazarda alışveriş sırasında ürünler arası kalite karşılaştırması veya fiyat karşılaştırması yaparken dikkat ettiğimiz kriterlerimizi çocuğumuza anlatmalıyız.

Reklamlara Daha Az Maruz Kalsın:

Televizyon izletip eğlenceli vakit geçirmesini sağladığımız zamanlarda çocuğumuzun reklam bombardımanına maruz kaldığının farkında olalım.

Reklamların etkisinde kalmaması için:
İzlediği programları reklamsız kanallardan seçebiliriz.
Televizyon izlerken çocuğumuzun yanında bulunarak, reklamlar başladığı anda kontrolümüz altında olduğu için kanal değiştirebiliriz.

Harçlığı ve Harçlık Zamanını Nasıl Belirleyeceğiz?

Harçlık miktarı belirlenirken çocuğun zihinsel yeterliğinin, özellikle de sayısal kavrayışının gelişimine dikkat edelim. Sayıları toplayıp çıkarmaya başladıktan sonra harçlık kavramına daha bilinçli yaklaşır. “Harçlık çocuğa ufak tefek şeyleri aldırabilecek kadar büyük, ama savurganlığa yol açmayacak kadar küçük olmalı.” der uzmanlar.


Planlama yapmayı öğrenmesi açısından harçlık alacağı zamanı bilmeli.  Okul öncesi çocuklara günlük, okul çağındaki çocuklara haftalık, daha sonraki yaşlarda aylık harçlık verilebilir.

Okul öncesi dönemdeki çocuklar:

Okul öncesi dönemde de çocuklarımıza küçük miktarlarda harçlık verelim. Bu yaştaki çocukların bütün ihtiyaçlarını biz ebeveynleri kaşılıyoruz. Öncellikle bir kumbara hediye ederek başlamalıyız. Parasını bir kumbarada biriktirmesinin sebeplerini de anlayacağı bir dilde kısa cümlelerle anlatmalıyız.

Kumbara seçimi nasıl olmalı: Çocuğun güvenliği açısından kırılabilir malzemeden olmamalı…Parasını kumbaradan sürekli çıkarmaması için kumbaranın kilitli olmalı. Kilit anahtarı ebeveynlerde bulunmalı.
Kumbarası dolunca parası ile çok önemli bir ihtiyacının alınması sağlanmalı. Böylece çocuğumuzu para biriktirmeye özendirip bir bilinç kazandırmaya başladık.
Kumbara kullanma alışkanlığı kazandırmalıyız. Çünkü para biriktirmedeki bekleme süreci, bazı isteklerini ertelemeyi öğretir. İsteklerini erteleyince daha önemli kazançlar edinebileceğini anlar. İç denetimi gelişir.

Harçlık Kontrolü:

Öneride ve uyarıda bulunabiliriz ama harçlığını ne yaptığına karışmamalıyız. Harçlık bir disiplin ya da ceza yöntemi olmadığı gibi ödülde olmamalı. (Yaşamsal risk oluşturan durumlar uyuşturucu almak vb gibi durumlarda kesinlikle harçlığa müdahale edilmeli.) Parasının tümünü harcaması yerine bir kısmını gelecekteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere biriktirmesi kısaca yatırım yapması özendirilmelidir.


Parayı iyi kullanma yolları eğlenceli hatta farkedilmeden de öğretilmeli. Okul öncesi çocuklar için para ve tasarruf konularının işlendiği kitaplar okuyabiliriz. Örneğin Berenstain Ayıları’nı önerebilirim.


Kart Kullanımına Dikkat Edilmeli:

Çocuğumuzun yanında nakit para kullanmaya dikkat edelim. Kart ile alışveriş veya internetten alışveriş çocuğumuzun para kavramını öğrenmesinde bir engeldir. Alışveriş sırasında paranın verilmesi, para üstü alınması, yeri geldiğinde paramızı saymak çocuğa paranın öğretilmesinde etkilidir.

Çocuğumuz banka kartlarının mantığını anlayamaz. Banka kartlarının “ne zaman istersek bize para veren sonsuz para kaynağı olduğunu” düşünebilir.

Para Kazanma Tecrübesi:

Okul çağındaki çocuklarımıza para sahibi olmasının tek yolunun verdiğimiz harçlık olmayacağını öğrenmesini sağlamalıyız. Çocuğun yaşına bağlı olarak para kazanmalarını sağlayacak iş fırsatları oluşturulabilir, iş tecrübeleri kazandırabiliriz.. Limonata, eski kitap, oyuncak, kıyafet  ya da kendi yaptığı takıları satmak, market kasasında alışveriş ürünlerini poşetlere koymak, bir çocuğa ders çalıştırmak vb.
Yaz tatilinde çalışmaya teşvik edelim.  Yazın kazandığı parayla ne yapacağına dair beraberce onu heveslendiren, motive eden bir hedef koyun. Örneğin: Bisiklet, bilgisayar vb.

ABD hükümeti

ABD Hükümeti mali okur-yazarlığı artırmak için “Mali Eğitim Bakanlığı’nı” kurmuş.
2002′de Amerikalıların para biriktirme, kredi yönetimi, ev sahipliği ve emeklilik planları gibi kişisel finans konularında daha bilgili kararlar almalarına yardımcı olacak araçlara erişimlerini artırmak için Mali Eğitim Bakanlığı kurulmuş. Para  yönetim dersleri okullarda dilbilgisi gibi derslerle birlikte öğretiliyormuş. Çevrimiçi oyunlarla para yönetimi öğretiliyormuş.

Eğer çocuklarınızın mali anlamda bilinçli yetişkinler olmasını istiyorsanız bu konudaki eğitimlerine erken başlamak ve bu eğitimi eğlenceli bir etkinlik haline getirmek gerekiyor. Parayı öğrenmek için asla çok erken değildir.


UNUTMAYIN: Kişisel finans bilinci, bir kişinin sahip olabileceği en değerli yaşam becerilerinden biridir.

(NOT 1: Çocukların paralarını yönetmeyi öğrenmesinin en iyi yollarından biri çevrim içi oyunlardır fikrinden yola çıkarak çoğu kurum para yönetimine odaklanan çevrim içi oyunlar geliştiriyor. Bunun ne kadar doğru bir yöntem olduğu aslında tartışılabilir.)

(NOT 2: Bu yakınlarda kendi çocuğunuza ya da tanıdığınız çocuklara vereceğiniz ilk hediye kumbara olsun…)

(NOT 3: Berrasu’ya yaklaşık bir yıl önce kumbara hediye etmiştik. Kumbarasına küçük bozuk paralar tehlikeli olur diye yalnızca 1 TL atmasına izin veriyoruz. İlk zamanlar eve gelen herkesden 1TL istiyordu. Artık para istemeyi bıraktı. Şimdi de alışverişlerde para üstlerine bakıyor. 1 TL varsa cebine koyuyor ve eve döner dönmez kumbarasına atıyor.)

Reklamlar
ÇOCUK EĞİTİMİ kategorisinde yayınlandı. Leave a Comment »

Yorum Yapın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: