“”Zeka, doğuştan gelir, yetenek ise eğitim ile gelişir” (Prof.Dr.Bonnie Cramond)

ABD’deki dünyanın ünlü zeka yaratıcılık ve yetenek geliştirme merkezi Torrance Center’ın Başkanı Prof. Dr. Bonnie Cramond, Üstün Zekalılar Enstitüsü’nün davetiyle İstanbul’da Bilfen Çamlıca İlköğretim Okulu Konferans Salonu’nda velilere ve öğretmenlere bir seminer verdi.

Cramond, ailelerin çocuklarını iyi gözlemlemesi ve diğer çocuklarla karşılaştırma yapması gerektiğini söyleyerek zeka ile yeteneğin birbirinden farklı şeyler olduğunu belirterek, “Zeka, doğuştan gelir, yetenek ise eğitim ile gelişir” diyor.
Türkiye’de 4 bin tanımlanmış üstün yetenekli olduğunu ama olması beklenen sayının 300 bin olduğunu söyleyen Cramond, ailelere şu önerilerde bulunuyor.

* Üstün yetenekli ne anlama gelir?
Çocuğun üstün yetenekli olduğu kaç yaşında ortaya çıkar?
Üstün yetenekliliğin çok fazla tanımı var. Ama çoğu tanım zekadan daha fazla şeyi içeriyor. Yaratıcılık, kişisel özellikler, motivasyon gibi birçok özelliğe de bakılıyor yetenekli teşhisi yapılırken. Yani üstün yetenekli tanımında sadece zekadan bahsetmek yeterli değil. Çünkü bir insanın bazı alanlarda farklı bir şeyler sergilemesi için bu özellikleri de içinde barındırması gerekiyor. Yetenek, çok erken yaşlarda ortaya çıkabiliyor. Eğer çocuk erken yaşlarda konuşmaya başlıyorsa, okuyabiliyorsa, komplike düşünebiliyorsa üstün yetenekli olabilir. Ama bu süreç çocuktan çocuğa değişebiliyor. Kimisi 2 yaşında kendini belli ediyor, kimisinin ise daha ileri yaşlarda yeteneğini ortaya çıkarabiliyor.

* Yeteneğin kaç tane alanı var?
Çocuklar herhangi bir şeyde yetenekli olabilir. Fen, resim, arkadaş ilişkileri gibi birçok alanda yetenekten söz edilebilir. Yetenek, çocuğun yaratıcılığını ön plana koyup, bir şeyi sıra dışı yaptığı şeydir. Bu nedenle hemen hemen her konuda yetenek olabilir.

* Aileler çocuğunun yetenekli olduğunu nasıl anlayabilir?
Aileler öncelikle çocuklarını iyi gözlemlemeli. Çocuklarının hareketlerinden haberdar olmalı, onları incelemeli. Eğer çocuk bazı şeyleri yaşına göre erken yapıyorsa ya da yaşına göre zor sorular soruyorsa, karmaşık konulara ilgi gösteriyorsa üstün zekalı olabilir. Herhangi bir alana yeteneği olabilir. Erken konuşma, okuma yazmayı sökme de belirtiler arasında sayılabilir.


* Yetenek sanat alanında da olabiliyor mu?
Elbette. Bazı çocuklar çok küçük yaşta piyano çalmaya başlıyor, resim yapabiliyor. Bunlar da yetenek olarak sayılır. Her çocuğun farklı gelişimsel özellikleri var. Daha önce de dediğim gibi bazıları erken yaşlarda yeteneğini gösteriyor, bazıları ise ileriki yaşlarda. Örneğin Einstein. Konuşmada zorlanan bir çocukken ileriki yaşlarında birçok alanda büyük işler başardı.

* Yetenek doğuştan mı gelir? Yetenekli bir insan daha sonra yeteneğini kaybeder mi?
Zeka doğuştan gelir. Ama yetenek eğitim ile gelişir. Zeka yanında alt alanlar da geliştirilirse bu üstün yeteneğe dönüşür. Zeka ile yetenek ayrı birer bölüm değildir. Birbirleri ile ilişkilidir.

Türkiye’de 4 bin tanımlanmış üstün yetenekli var

* Üstün yetenekli çocuklar ile diğer çocuklar aynı sınıfta okutulmalı mı?
Bu noktada çocuğun üstün olan yeteneklerinin hangi alanda ve ne seviyede olduğu önemli. Yetenekli, normal bir çocuktan çok az bir seviye yukarda ise aynı sınıfta olması sorun olmaz. Ama bir alanda çocuğun yeteneği ileri seviyede ise diğer çocuklarla aynı sınıfta olmaması gerekir. Çünkü aldığı eğitim üstün yetenekliye basit gelir. Çocuk sıkılabilir. Bu da onu geriye götürür. Bu nedenle yeteneğin seviyesi çok önemli.

* Üstün yeteneklilere en iyi eğitimi veren ülkeler hangileri?
İsrail ve Amerika bu alanda çok iyi. Bu ülkeler üstün yeteneklilere verilen eğitimin ne kadar önemli olduğunu kavramış durumda. Bolca araştırma yapıyorlar ve daha çok çocuğun yeteneğini erken yaşta keşfetmeye çalışıyorlar. Çünkü yetenek ne kadar erken fark edilirse o kadar kolay kontrol altına alınır. Türkiye bu alanda fazla ilerlemiş sayılmaz. Üstün yeteneklilere eğitim veren bir tane okul var. Bunun yanı sıra bilim sanat merkezleri var ama bunlara da 4. sınıfa giden çocuklar alınıyor. Türkiye’de 4 bin tanımlanmış üstün yetenekli var. Ama olması beklenen sayı 300 bin.

* Aileler ve eğitmenler bu çocuklara nasıl yaklaşmalı?
Çocuklar günün büyük bir kısmını evde geçiriyor. Bu nedenle ailenin çocuğunu çok iyi gözlemlemesi gerekiyor. Belirtileri yakalamak çok önemli. Çocuğun oyuncağı oynama şekli bile yeteneğine dair aileye ipucu verebilir. Aileye düşen en büyük görev çocuğun önünü açmak. Çok korumacı olmak yerine onlara kendilerini göstermesi için fırsat vermek gerekiyor. Hem eğitmenler, hem de anne babalar çocuğu kıyaslamalı. Çocuğun diğerlerinden farklı noktaları tespit edilirse müdahale daha kolay ve erken olabilir. Unutmamak gerekiyor ki dersleri en iyi olan çocuk üstün yetenekli değildir. Yeteneklinin ders notları çok düşük bile olabilir. Zaten genelde bu çocuklar okulu umursamaz. Hatta istatistiklere göre yüzde 90’ı ileriki yaşlarında okulu bırakıyor.

* Yetenekli çocuklarda kızlar ile erkekler arasında fark var mı?
Üstün yetenekli erkek çocukları kendilerini daha çok saklıyor. Kızlar öğretmenlerine, anne babalarına daha yakınlar. Daha çok oyun oynarlar. Ama erkek çocuklar hep geri planda kalmayı tercih ediyorlar. En arkaya oturmayı, herkesi izleyip onlar ne yapıyorlarsa aynısını yapmayı ve kendilerini göstermeyerek arkadaşlık kurmaya çabalıyorlar. Çünkü gösterdikleri anda çok yalnız kalıyorlar.

Üstün yetenekli çocuğun özellikleri
* Yaratıcıdır

* Karmaşık sorular sorar
* Meraklıdır
* Sorunu kendisi çözer
* Kelime hazneleri çok geniştir
* Muhakeme yetenekleri çok gelişmiştir
* Hafızaları gelişmiştir
* İki farklı şeyden yeni şeyler çıkarabilirler
* Duygusaldırlar
* Liderlik özellikleri gelişmiştir
* Az uyurlar
* Dokunsallıkları çok yüksektir
* Erken ergenliğe girerler

Prof.Dr.Bonnie Cramond Kimdir?
Georgia Üniversitesinde Eğitim Psikolojisi ve Öğretim Teknolojileri Bölümünde lisans koordinatörü ve profesör olarak görev yapıyor. Amerikan Ulusal Üstün Zekalılar Birliği Yönetim Kurulu Üyesi (NAGC), Torrance Merkezi Başkanı (Yaratıcılık ve Yetenek Geliştirme Merkezi) ve Ortaöğretim Öğrencileri ve Öğretmenleri dergisi editörü. Birçok derginin teftiş kurullarında yer alırken, üstün zekalı ve yaratıcı çocukların ailelerine danışmanlık yapıyor. Yaratıcılık üzerine birçok makalesi ve kitabı yayınlanan, üstün zekalılık ve yaratıcılık eğitimleri veren Prof. Bonnie, aynı zamanda ulusal ve uluslararası konuşmacı. Özellikle farklı düşünme şekillerinden dolayı risk altında olduğu düşünülen yanlış DEHB teşhisi konan, duygusal problemler yaşayan veya okuldan ayrılan çocukların yaratıcılıklarının keşfedilmesi ve geliştirilmesiyle de ilgileniyor.
(NOT: Yazıya buraya tıklayarak da ulaşabilirsiniz.)
Reklamlar
ÇOCUK EĞİTİMİ kategorisinde yayınlandı. Leave a Comment »

Yorum Yapın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: